Ta sama dokumentacja, dwa różne wyniki. Skąd bierze się loteria recept online

W opiniach o serwisach z e-receptą wraca jedno zdanie w kilkunastu wariantach: u jednych dostałem, u drugich nie, a wysłałem dokładnie to samo. Jedna z pacjentek opisała to wprost:

„Zdecydowanie odradzam. Portal żeruje na pacjentach, chowając się za „decyzją lekarza" (...) inny lekarz w innym miejscu, na podstawie TEJ SAMEJ dokumentacji, wystawił mi receptę bez mrugnięcia okiem."

marta polok, 1 gwiazdka, zaufanarecepta.pl, 6 lipca 2026

Inny pacjent nazwał to jeszcze krócej:

„Beznadzieja. To czy dostaniesz receptę to czysta loteria. W jednym tygodniu lekarz wypisuje lek bez problemu a za tydzień inny lekarz twierdzi, że to wykracza poza telewizyte. (...) kupując usługę to tak jakbyś postawił w ruletce."

Michal, 1 gwiazdka, erecepta.info.pl, 31 grudnia 2025

Łatwo z tego zrobić tezę, że lekarze są niekonsekwentni albo że serwisy oszukują. Sprawdziliśmy przepisy u źródła i przeszliśmy formularze czterech serwisów. Wyszło coś mniej efektownego i dużo bardziej użytecznego: rozrzut wyników jest wbudowany w konstrukcję tej usługi, i to na trzech osobnych poziomach. Poniżej pokazujemy każdy z nich i to, co realnie możesz z tym zrobić, zanim klikniesz „zapłać".

Warstwa pierwsza: to, co jest twarde i identyczne wszędzie

Jest jedna lista, przy której żaden serwis nie ma pola manewru. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29 października 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 1600, w życie 7 listopada 2024) dodało wymóg osobistego zbadania pacjenta dla wąskiego wykazu z załącznika nr 2:

„WYKAZ ŚRODKÓW ODURZAJĄCYCH, SUBSTANCJI PSYCHOTROPOWYCH LUB PREKURSORÓW KATEGORII 1, KTÓRYCH PRZEPISANIE NA RECEPCIE JEST MOŻLIWE PO OSOBISTYM ZBADANIU PACJENTA"

Na liście są: fentanyl, morfina, oksykodon, ziele konopi innych niż włókniste wraz z wyciągami i nalewkami oraz żywica konopi. Rzecznik Praw Pacjenta potwierdził to niezależnie w komunikacie z 2 stycznia 2026 roku:

„Zatem od 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na ww. preparaty w drodze teleporady (na odległość)."

Wyjątek dotyczy kontynuacji leczenia u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z umową z NFZ, z wyłączeniem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Serwis komercyjny w to nie wchodzi. Rozpisaliśmy tę listę osobno w tekście o tym, czego nie dostaniesz na e-receptę online.

Tu loterii nie ma. Jeśli ktoś obiecuje ci którąkolwiek z tych pozycji zdalnie, problem nie leży w uznaniu lekarza.

Warstwa druga: przesłanka, która z definicji jest ocenna

Cała reszta rynku stoi na jednym przepisie. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37), art. 42 ust. 2:

„Lekarz może, bez dokonania badania pacjenta, wystawić receptę niezbędną do kontynuacji leczenia oraz zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne jako kontynuację zaopatrzenia w wyroby medyczne, jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia pacjenta odzwierciedlonym w dokumentacji medycznej."

Zwróć uwagę na dwa słowa: „może" i „jeżeli jest to uzasadnione". Przepis nie mówi, ile dokumentacji wystarczy, jak stara może być, czy wypis ze szpitala sprzed dwóch lat to dość, ani co zrobić, gdy dokumentacji nie ma wcale. To jest z założenia ocena lekarza, a nie procedura z listą pól do odhaczenia.

Dodajmy do tego drugi warunek, obowiązujący od 2 sierpnia 2023 roku dla całej klasy środków odurzających i psychotropowych (rozporządzenie Dz.U. 2023 poz. 1368):

„Recepta, o której mowa w art. 42 ust. 2 ustawy (...), na preparat zawierający środek odurzający grupy I-N lub II-N, substancję psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P lub prekursor kategorii 1 może być wystawiona, jeżeli od ostatniego zbadania pacjenta upłynęło nie więcej niż 3 miesiące."

Okno trzech miesięcy jest twarde, ale liczy się od zdarzenia, o którym serwis nie ma własnej wiedzy. Kiedy ostatnio ktoś cię zbadał, wie twoja przychodnia, nie formularz.

Efekt jest przewidywalny. Dwóch lekarzy patrzy na ten sam zestaw danych, jeden uznaje, że to wystarczy do stwierdzenia kontynuacji, drugi że nie. Obaj działają w granicach tego samego przepisu. Z perspektywy pacjenta to wygląda jak rzut monetą, a z perspektywy prawa jest to dokładnie ta przestrzeń oceny, którą ustawodawca zostawił lekarzowi.

Warstwa trzecia: filtr, który każdy serwis ustawia sobie sam

Tu robi się najciekawiej, bo to jest warstwa, o której nikt pacjenta nie informuje. 2 sierpnia 2026 roku przeszliśmy formularze zamówienia czterech serwisów do kroku płatności, bez zamawiania, bez podawania danych osobowych i bez płacenia. Wpisaliśmy dwadzieścia nazw handlowych w wyszukiwarkę leku. Stan prawny dla wszystkich czterech serwisów był w tym momencie identyczny. Ich zachowanie nie było.

radamed.pl i zaufanarecepta.pl podpowiadały z bazy leków między innymi Nasen, Xanax, Relanium, Estazolam, Clonazepamum TZF, Lorafen, Signopam, Concertę, Medikinet i Elvanse, każdy z dawką i wielkością opakowania. „Nie znaleziono leków w bazie" pojawiało się dla morfiny, oksykodonu, fentanylu i konopi, czyli dokładnie dla pozycji z załącznika nr 2. Baza jest więc odfiltrowana pod zakaz twardy, a nie pod warunek trzech miesięcy.

receptomat.pl w publicznej bazie leków miał tego dnia 1518 pozycji od A do Z i ani jednej benzodiazepiny, ani zolpidemu, ani opioidu, ani stymulantu. Linia jest postawiona dużo wcześniej niż wymaga tego przepis.

erecept.pl na stronie o bezsenności deklarował wprost:

„Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 29 października 2024 r., nie wystawiamy recept na leki nasenne uzależniające (Relanium, Xanax, Afobam, Nasen, Lorafen i inne) w ramach teleporady."

Odmowa jest prawem tego serwisu i stoi za nią jasna informacja z góry. Warto tylko wiedzieć, że podstawa prawna jest w tym zdaniu podana nieściśle: w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia nie ma żadnego z wymienionych leków. To wewnętrzna polityka serwisu, nie treść przepisu.

Trzy różne linie odcięcia, jeden stan prawny. Do tego dochodzi kanał kontaktu. W naszej bazie 57 aktywnych usług dzieli się na 26 opisanych jako decyzja po formularzu, 15 mieszanych, 13 z wideo i 3 telefoniczne. To dane z deklaracji dostawców i traktujemy je ostrożnie, bo nasze dwa własne zakupy testowe pokazały rozjazd: w jednym serwisie z deklaracją „formularz" lekarka zadzwoniła następnego dnia i rozmawiała kwadrans, w drugim recepta przyszła po piętnastu minutach bez żadnej rozmowy. Dwa zakupy to nie jest próba i tak to opisujemy, ale kierunek wniosku jest ten sam: przy tej samej dokumentacji nie trafiasz nawet na ten sam sposób jej rozpatrzenia.

„Ta sama dokumentacja" rzadko oznacza to samo wejście

Jest jeszcze jeden powód rozrzutu, mniej oczywisty. Formularz nie jest kopią twojej dokumentacji, tylko jej streszczeniem, i to streszczeniem według cudzego szablonu.

Wywiad medyczny w formularzu radamed.pl i zaufanarecepta.pl to sześć pytań zamkniętych: ciąża, obciążenia chorobowe, operacje, leki przyjmowane na stałe, pytanie o to, czy wnioskujesz o kontynuację tego leku, oraz alergie. Ani jedno pytanie nie dotyczy daty ostatniego badania, choć to właśnie ta data decyduje o oknie trzech miesięcy z rozporządzenia. Po wybraniu leku psychotropowego formularz nie zmienia się i nie dopytuje o nic więcej.

UOKiK opisał podobny problem po drugiej stronie procesu, w zarzutach postawionych 29 czerwca 2026 roku spółce Rapiomed Group, operatorowi Receptomat.pl i l4.pl. Jedna z trzech kategorii skarg to zablokowana komunikacja:

„konsumenci mogli porozumiewać się za pomocą czatu, jednak zastosowane w nim rozwiązania uniemożliwiały im swobodne opisanie problemu, ograniczając ich jedynie do wyboru odpowiedzi „tak" lub „nie""

To są zarzuty, nie wyrok. Postępowanie jest w toku i spółce przysługuje domniemanie niewinności. Opisaliśmy tę sprawę szerzej w osobnym tekście.

Wniosek praktyczny jest niezależny od wyniku tamtego postępowania. Jeżeli dwa serwisy zadają inne pytania i inaczej ograniczają twoje odpowiedzi, to lekarz po drugiej stronie nie dostaje tej samej sprawy, nawet jeśli ty wysyłasz ten sam plik PDF.

Ten sam serwis, ten sam tydzień, dwa różne standardy

Rozrzut nie kończy się na granicy między serwisami. Widać go wewnątrz jednego. W tym samym dniu, 16 lipca 2026 roku, na profilu radamed.pl pojawiły się dwie pięciogwiazdkowe opinie:

„Szybkie załatwienie sprawy bez zbędnych pytań polecam"

Zenon, 5 gwiazdek, radamed.pl, 16 lipca 2026

„Kontakt nastąpił bardzo szybko, lekarz przeprowadził szczegółowy wywiad w kulturalny sposób. 10/10"

Maciej, 5 gwiazdek, radamed.pl, 16 lipca 2026

Obie osoby są zadowolone i obie opisują coś przeciwnego. Rozpisaliśmy ten mechanizm w tekście o tym, dlaczego pięć gwiazdek bywa nagrodą za brak pytań. Tutaj wystarczy jeden wniosek: średnia ocena nie mówi ci, którą wersję dostaniesz.

Co z tego wynika przed kliknięciem „zapłać"

Kilka rzeczy, które realnie zmniejszają rozrzut po twojej stronie.

Sprawdź, czy twój lek nie jest na twardej liście. Jeśli jest w załączniku nr 2, żaden serwis nie wystawi recepty zdalnie i wybór dostawcy niczego nie zmieni.

Sprawdź, czy serwis w ogóle ma twój lek w bazie, zanim zapłacisz. Wyszukiwarka leku w formularzu jest dostępna bez płatności. Brak leku w bazie to najtańsza informacja, jaką dostaniesz.

Ustal datę ostatniego badania i miej ją pod ręką. Formularz o nią nie zapyta, a przy lekach z grup I-N, II-N, II-P, III-P i IV-P to ona rozstrzyga o oknie trzech miesięcy. Jeśli jest kontakt telefoniczny, podaj ją sam.

Dołącz dokumentację, nawet gdy pole jest opcjonalne. Przesłanka z art. 42 ust. 2 mówi o stanie zdrowia „odzwierciedlonym w dokumentacji medycznej". Bez niej lekarz ocenia twoje oświadczenie, a nie zapis.

Sprawdź kanał kontaktu i regulaminowy czas realizacji, nie deklarację marketingową. UOKiK zarzucił Rapiomed Group między innymi to, że strony obiecywały „do 120 minut (zazwyczaj około 5 minut)" lub „do 240 minut", podczas gdy „regulaminy przewidywały terminy sięgające nawet 48 godzin". Ponownie: zarzuty, nie wyrok.

Załóż z góry, że odmowa jest jednym z dwóch normalnych wyników. Opisaliśmy osobno, dlaczego kupujesz gotowość, a nie receptę, i co konkretnie zrobić, gdy odmowa już przyszła.

Porównanie kanałów kontaktu i cen dla poszczególnych serwisów trzymamy w rankingu e-recept, a metodę liczenia opisujemy na stronie metodologii. Profile pojedynczych dostawców z danymi z rejestrów są w bazie, między innymi dla radamed, zaufanarecepta i receptomat.

Czego ten tekst nie rozstrzyga

Nie twierdzimy, że którykolwiek serwis wystawia lub odmawia recept niezgodnie z przepisami. Opisujemy różnice w tym, co widać publicznie: w bazach leków, w treści formularzy i w deklaracjach na stronach usług.

Nie mamy danych o odsetku odmów. Żaden z operatorów go nie publikuje, a my go nie zmierzyliśmy. Nie twierdzimy więc, że jeden serwis odmawia częściej niż drugi.

Nie oceniamy decyzji lekarskich. To, że dwóch lekarzy rozstrzygnęło tę samą sprawę inaczej, nie znaczy, że któryś się pomylił. Oznacza, że przepis dopuszcza obie oceny.

Nie doradzamy w sprawie leków. Przyporządkowanie substancji do grup jest klasyfikacją prawną, nie oceną leku ani wskazaniem terapeutycznym.

Nie przesądzamy o sprawie Rapiomed Group. UOKiK postawił zarzuty 29 czerwca 2026 roku, postępowanie jest w toku, obowiązuje domniemanie niewinności.

Ujawnienie

Nie sprzedajemy recept, teleporad ani zwolnień. Żaden serwis opisany w tym tekście nie płaci za miejsce w rankingu ani za wzmiankę w artykule. Nie pobieramy opłat za usunięcie ani złagodzenie treści.

Źródła

Ustawa z 5.12.1996 o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37, art. 42, api.sejm.gov.pl
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29.10.2024, Dz.U. 2024 poz. 1600, w życie 7.11.2024, załącznik nr 2, api.sejm.gov.pl
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 12.07.2023, Dz.U. 2023 poz. 1368, w życie 2.08.2023 (reguła trzech miesięcy), api.sejm.gov.pl
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 11.09.2006 w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1678, status: obowiązujący, § 7 ust. 2a, 2b, 2c, 2d, api.sejm.gov.pl
Rzecznik Praw Pacjenta, „Kolejne kary pieniężne na tzw. receptomaty", 02.01.2026, gov.pl/web/rpp
UOKiK, „Fikcyjna telemedycyna. Prezes UOKiK wszczął postępowanie przeciwko operatorowi serwisu Receptomat", 29.06.2026, uokik.gov.pl
Formularze zamówienia i strony usług radamed.pl, zaufanarecepta.pl, receptomat.pl i erecept.pl, odczyt własny z 02.08.2026
Opinie pacjentów z pl.trustpilot.com, cytaty dosłowne z datami publikacji, odczyt 17.07.2026

Ten tekst opisuje stan prawny i sposób działania usług zdalnych. Nie jest poradą medyczną ani prawną. O doborze leków, dawkowaniu i zasadności kontynuacji leczenia decyduje lekarz.