Czego nie dostaniesz na e-receptę online. Pięć pozycji z rozporządzenia

Większość poradników o e-recepcie odpowiada na pytanie „jak ją dostać". Ten odpowiada na pytanie odwrotne, bo w praktyce okazuje się ważniejsze: czego przez internet nie dostaniesz, choćbyś zapłacił.

Jest lista. Jest w rozporządzeniu, obowiązuje od 7 listopada 2024 roku i ma dokładnie pięć pozycji. Nie znajdziesz jej na stronach serwisów, które sprzedają konsultacje, i to nie przypadek.

Pięć pozycji, które wymagają osobistego zbadania

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29 października 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 1600, obowiązuje od 7 listopada 2024 roku) dodało załącznik z wykazem preparatów, których przepisanie jest możliwe dopiero, cytując tytuł załącznika, „po osobistym zbadaniu pacjenta". Lista:

Fentanyl
Morfina
Oksykodon (Eukodal)
Ziele konopi innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki farmaceutyczne i wszystkie inne wyciągi z konopi innych niż włókniste
Żywica konopi

Pozycje 4 i 5 to jest właśnie medyczna marihuana. W praktyce oznacza to, że susz konopny, po który sięga najwięcej osób pytających o „receptę online", jest dokładnie tym, czego online uzyskać nie można.

Rzecznik Praw Pacjenta formułuje to bez żadnego marginesu interpretacyjnego:

„Zatem od 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na ww. preparaty w drodze teleporady (na odległość)."

To jest rzadka sytuacja, w której dwa niezależne źródła urzędowe, Dziennik Ustaw i Rzecznik Praw Pacjenta, mówią dokładnie to samo. Tu nie ma sporu prawnego. Jest przepis i jest jego zastosowanie.

Jedyny wyjątek, i dlaczego prawdopodobnie Cię nie dotyczy

Rozporządzenie przewiduje jedno odstępstwo i warto je znać dokładnie, bo bywa nadużywane jako furtka.

Wymogu osobistego zbadania nie stosuje się do lekarza, który udziela świadczeń w ramach umowy z NFZ z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, z wyłączeniem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, i tylko wtedy, gdy kontynuuje wcześniej rozpoczęte leczenie danym preparatem.

Rozłóżmy to na części, bo każda z nich odsiewa kogoś innego:

To musi być lekarz POZ na NFZ. Komercyjny serwis telemedyczny nie jest Twoim lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Nie podpada pod ten wyjątek i nie ma jak podpaść.
To musi być kontynuacja. Pierwsza recepta zawsze wymaga zbadania na miejscu.
Nocna i świąteczna opieka jest wyłączona. Weekendowa teleporada nie załatwi sprawy.

Innymi słowy: wyjątek dotyczy sytuacji, w której Twój własny lekarz rodzinny przedłuża leczenie, które już prowadzi. Nie dotyczy formularza na stronie, którą znalazłeś w Google.

Osobna reguła, o której prawie nikt nie pisze: trzy miesiące

Powyższa piątka to zakaz twardy. Ale jest też szersza, wcześniejsza reguła, która obejmuje całą klasę środków odurzających i substancji psychotropowych, a nie tylko pięć pozycji z załącznika.

Rozporządzenie z 12 lipca 2023 roku (Dz.U. 2023 poz. 1368, obowiązuje od 2 sierpnia 2023 roku) mówi, że recepta wystawiona bez badania pacjenta, czyli w trybie kontynuacji z art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza, na preparat zawierający środek odurzający grupy I-N lub II-N albo substancję psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P, może być wystawiona tylko wtedy, jeżeli od ostatniego zbadania pacjenta upłynęło nie więcej niż 3 miesiące.

Praktyczny wniosek: przy tej klasie leków „nie widziałem lekarza od dwóch lat, ale biorę to od dawna" nie jest podstawą do recepty bez badania. Zegar tyka od ostatniego badania, nie od ostatniej recepty.

Do tego dochodzi limit ilościowy: recepta na te preparaty może obejmować maksymalnie 90 dni stosowania, a wystawić można do trzech recept na następujące po sobie okresy nieprzekraczające łącznie 90 dni.

Zastrzeżenie, które musimy postawić uczciwie: przypisanie konkretnych nazw leków do grup II-P, III-P czy IV-P wynika z załączników do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i nie sprawdzaliśmy go lek po leku. Dlatego nie podajemy tu listy nazw handlowych. Jeśli zastanawiasz się nad konkretnym preparatem, to pytanie do lekarza lub farmaceuty, nie do artykułu.

Skąd w ogóle wiadomo, że to nie działa

Bo regulator to policzył.

Rzecznik Praw Pacjenta wydał w samym 2025 roku 27 decyzji uznających stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, a pod koniec roku nałożył cztery kary pieniężne na kwotę, jak podaje urząd, „prawie pół miliona złotych" (stan na 2 stycznia 2026). Nazw ukaranych podmiotów Rzecznik nie publikuje, więc nikogo tu nie wskazujemy.

Ale najbardziej wymowna liczba jest wcześniejsza. W komunikacie z 31 lipca 2025 roku Rzecznik podał, że od początku 2023 roku wydał 49 decyzji, z czego 19 zapadło po 7 listopada 2024 roku. Czyli po dniu, w którym nowe zasady weszły w życie. Branża wiedziała i część rynku robiła swoje dalej.

Rzecznik Bartłomiej Chmielowiec opisuje mechanizm tak:

„Niedopuszczalne są sytuacje, w których leki przepisywane są bez zbadania pacjenta, wyłącznie na podstawie wypełnionej przez pacjenta ankiety na stronie internetowej placówki."

Formularz, w którym można zapłacić za odmowę

Tu dochodzimy do sedna problemu konsumenckiego. Jeżeli prawo mówi, że pewnych rzeczy online zrobić nie można, to formularz, który pozwala je wybrać i opłacić, sprzedaje coś, czego dostarczyć nie może.

Pacjenci opisują to wprost. Ta opinia dotyczy leku nasennego, nie marihuany, ale mechanizm jest identyczny:

„Firma wprowadza w błąd oferując wybór recepty na leki zawierające zolpidem w składzie. Po wybraniu leku lekarz odpisuje, że jako lekarz teleporady NIE MOŻE wypisać takiego leku i pieniądze w błoto."

opinia użytkownika, Trustpilot, 11 maja 2026

Zwróć uwagę na kolejność zdarzeń: wybór leku, płatność, a dopiero potem informacja, że tego akurat nie da się zrobić. Odmowa nie jest tu awarią procesu. Jest jego przewidywalnym zakończeniem, znanym z góry każdemu, kto zna przepis.

To jest dokładnie ten wzorzec, którym zajął się UOKiK. 29 czerwca 2026 roku Prezes UOKiK postawił zarzuty operatorowi jednego z największych serwisów, między innymi za pobieranie opłat z góry i zwroty w formie kuponów zamiast pieniędzy. Opisaliśmy to szczegółowo w tekście o zarzutach UOKiK wobec operatora Receptomatu. Podkreślamy, jak tam: to zarzuty, nie wyrok, a postępowanie jest w toku.

Zanim zapłacisz: trzy pytania

Czy lek, o który proszę, jest na liście z załącznika? Jeśli tak, żadna teleporada nie skończy się receptą. Odmowa jest pewna, opłata niekoniecznie zwrotna.
Kiedy ostatni raz badał mnie lekarz? Przy środkach odurzających i psychotropowych powyżej trzech miesięcy od ostatniego badania recepta bez badania odpada.
Co dostanę po odmowie: pieniądze czy kupon? To pytanie zadaj przed płatnością, nie po. Polityki zwrotu zbieramy na profilach serwisów w bazie.

Co z tego wynika

Teleporada jest legalna i bywa bardzo przydatna. Lekarz może zbadać pacjenta „za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności" na podstawie art. 42 ustawy o zawodach lekarza, i może tak robić od 12 grudnia 2015 roku. Dla ogromnej większości leków to działa.

Ale przy tych pięciu pozycjach prawo mówi „nie", i mówi to od ponad półtora roku. Serwis, który w 2026 roku nadal pozwala Ci wybrać medyczną marihuanę z listy i przejść do płatności, albo nie czytał rozporządzenia, albo liczy, że Ty go nie czytałeś.

Jeśli szukasz recepty na medyczną marihuanę, rozłożyliśmy ten temat osobno: recepta na medyczną marihuanę (THC) w Polsce. Jeśli szukasz serwisu do spraw, które online załatwić można, zacznij od rankingu e-recepty, a zasady oceniania opisujemy w metodologii.

Źródła

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje, Dz.U. 2024 poz. 1600, obowiązuje od 7.11.2024; tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1678, załącznik nr 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 1368, obowiązuje od 2.08.2023
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37, art. 42
Rzecznik Praw Pacjenta, „Kolejne kary pieniężne na tzw. receptomaty", 02.01.2026, gov.pl/web/rpp
Rzecznik Praw Pacjenta, „Działania Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie tzw. receptomatów", 31.07.2025, gov.pl/web/rpp
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, komunikat z 29.06.2026

Ten tekst opisuje stan prawny. Nie jest poradą medyczną ani prawną. O tym, czy dany lek jest w Twoim przypadku zasadny, decyduje lekarz.