Peptydy: co jest lekiem, a co „substancją badawczą"
Boom na leki GLP-1 (Ozempic, Mounjaro) rozlał się na całą kategorię „peptydów" — a razem z nim setki sklepów sprzedających niesprawdzone substancje „do celów badawczych". Zebraliśmy to uczciwie: które peptydy są zarejestrowanymi lekami dostępnymi na receptę, które są dopiero badane, a które nie mają żadnych ukończonych badań na ludziach. To informacja, nie porada medyczna ani zachęta do stosowania — o leczeniu zawsze decyduje lekarz.
Ważne: „peptydy badawcze" kupowane online nie podlegają kontroli jakości. Badania niezależnych laboratoriów regularnie wykazują w nich inną zawartość niż na etykiecie, zaniżone dawki i zanieczyszczenia. Nie są lekami i nie można legalnie wystawić na nie recepty.
Peptydy będące lekami lub w badaniach klinicznych
Substancje z realnymi danymi klinicznymi. Część to zarejestrowane leki na receptę — przy nich prowadzimy do rankingu serwisów e-recepty.
- RetatrutydW badaniach klinicznychpotrójny agonista GIP/GLP-1/glukagonRetatrutyd to eksperymentalny lek odchudzający Eli Lilly, następca tirzepatydu, działający na trzy receptory naraz. W badaniach II fazy dawał rekordową utratę masy ciała, ale wciąż jest w fazie badań klinicznych i nie został nigdzie zarejestrowany.
- Semaglutyd (peptyd GLP-1)Zarejestrowany lekagonista receptora GLP-1Semaglutyd to najbardziej znany peptyd GLP-1, to on napędził całą modę na „peptydy odchudzające". W odróżnieniu od substancji badawczych jest w pełni zarejestrowanym lekiem (Ozempic, Wegovy, Rybelsus), dostępnym na receptę.
- Tirzepatyd (peptyd GIP/GLP-1)Zarejestrowany lekpodwójny agonista GIP/GLP-1Tirzepatyd (Mounjaro) to podwójny agonista GIP i GLP-1, kolejny „peptyd odchudzający", który w rzeczywistości jest zarejestrowanym lekiem na receptę, a nie substancją z rynku badawczego.
Peptydy badawcze i leki spoza UE
Substancje bez rejestracji w Polsce — od „research chemicals" bez badań na ludziach po leki dopuszczone tylko za granicą. Opisujemy, co naprawdę wiadomo i czego nie wiadomo.
- BPC-157Substancja badawczasyntetyczny pentadekapeptydBPC-157 to syntetyczny peptyd reklamowany jako środek „na regenerację ścięgien i jelit". Cała głośna część dowodów pochodzi z badań na szczurach, u ludzi nie przeprowadzono żadnego ukończonego badania klinicznego.
- TB-500Substancja badawczafragment tymozyny beta-4TB-500 to syntetyczny fragment białka tymozyny beta-4, sprzedawany razem z BPC-157 jako „stack na regenerację". Podobnie jak BPC-157 nie ma ukończonych badań klinicznych na ludziach w tym zastosowaniu.
- IpamorelinaSubstancja badawczapeptyd uwalniający hormon wzrostu (GHRP)Ipamorelina to peptyd z grupy GHRP, reklamowany jako „naturalny booster hormonu wzrostu" do regeneracji i redukcji tkanki tłuszczowej. Nie jest lekiem i nie ma badań klinicznych potwierdzających te obietnice u zdrowych osób.
- CJC-1295Substancja badawczaanalog GHRHCJC-1295 to analog hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH), łączony zwykle z ipamoreliną. Jak większość peptydów „na GH", pozostaje substancją badawczą bez rejestracji i bez potwierdzonej skuteczności u zdrowych ludzi.
- TesamorelinaLek zarejestrowany poza UEanalog GHRHTesamorelina to jeden z niewielu peptydów „na hormon wzrostu", który jest prawdziwym, zarejestrowanym lekiem, ale tylko w USA (Egrifta), do wąskiego wskazania. W Polsce nie ma dopuszczenia do obrotu.
- Melanotan IISubstancja badawczaanalog hormonu melanotropowego (α-MSH)Melanotan II to peptyd sprzedawany jako „zastrzyk na opaleniznę". Jest niezarejestrowany, a organy nadzoru (w tym w Wielkiej Brytanii i krajach UE) wprost ostrzegają przed jego stosowaniem ze względu na poważne ryzyka.
- PT-141 (Bremelanotyd)Lek zarejestrowany poza UEanalog melanokortynyPT-141 (bremelanotyd) to peptyd wpływający na libido, zarejestrowany w USA jako lek Vyleesi na obniżone pożądanie seksualne u kobiet. W UE i Polsce nie jest dopuszczony do obrotu.
- GHK-CuSubstancja badawczapeptyd miedziowyGHK-Cu to peptyd miedziowy popularny w kosmetykach „anti-aging". W kremach jako składnik kosmetyczny jest czymś innym niż wstrzykiwany peptyd z rynku badawczego, a to właśnie iniekcje są ryzykowne i nieprzebadane.
- MOTS-cSubstancja badawczapeptyd mitochondrialnyMOTS-c to peptyd kodowany w mitochondriach, reklamowany jako środek „na metabolizm i wydolność". Badania są wczesne i głównie na zwierzętach, u ludzi to nadal substancja badawcza bez rejestracji.
- AOD-9604Substancja badawczafragment hormonu wzrostu (176-191)AOD-9604 to fragment hormonu wzrostu sprzedawany jako „peptyd na spalanie tłuszczu". W badaniach klinicznych nad otyłością nie wykazał przewagi nad placebo, mimo to wciąż jest reklamowany jako środek odchudzający.
- EpitalonSubstancja badawczasyntetyczny tetrapeptydEpitalon to tetrapeptyd promowany jako środek „na długowieczność" i telomery. Twierdzenia opierają się na starszych, głównie rosyjskich badaniach o ograniczonej metodologii, brak solidnych, niezależnych danych klinicznych.